Naxos Regional Unit

Naxos (; Greek: Νάξος, pronounced [ˈnaksos]) is a Greek island belonging to the Cyclades island group. It is the largest island in the group. It was an important centre during the Bronze Age Cycladic Culture and in the Ancient Greek Archaic Period. The island is famous as a source of emery, a rock rich in corundum, which until modern times was one of the best abrasives available.

Amorgos (Greek: Αμοργός, Amorgós; pronounced [amorˈɣos]) is the easternmost island of the Cyclades island group and the nearest island to the neighboring Dodecanese island group in Greece. Along with 16 neighbouring islets, the largest of which (by land area) is Nikouria Island, it comprises the municipality of Amorgos, which has a land area of 126.346 square kilometres (48.782 square miles) and at the 2021 census had a population of 1,961.

Το Άνω Αντικέρι είναι ακατοίκητο νησί των Κυκλάδων. Η έκτασή του είναι 1,077 τ.χλμ.. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Αμοργού.

Naxos (Greek: Νάξος), commonly referred to as Chora (Greek: Χώρα, meaning 'town'), is a city and a former municipality on the island of Naxos, in the Cyclades, Greece. The community has 8,897 inhabitants (2021 census). It is located on the west side of Naxos Island in the Cyclades island group in the Aegean. It was an important centre of bronze age Cycladic culture and an important city in the ancient Greek Archaic Period. Since the 2011 local government reform it is part of the municipality of Naxos and Lesser Cyclades, of which it is the seat and a municipal unit.

Keros (Greek: Κέρος; anciently, Keria or Kereia (Ancient Greek: Κέρεια)) is an uninhabited and unpopulated Greek island in the Cyclades about 10 km (6 mi) southeast of Naxos. Administratively it is part of the community of Koufonisia. It has an area of 15 km² (6 sq mi) and its highest point is 432 m (1,417 ft). It was an important site to the Cycladic civilization that flourished around 2500 BC. It is now forbidden to land on Keros.

Naxos (Greek: Περιφερειακή ενότητα Νάξου) is one of the regional units of Greece. It is part of the region of South Aegean. The regional unit covers the islands of Naxos, Amorgos, Donousa, Irakleia, Schoinoussa, the Koufonisia islands and several smaller islands in the Aegean Sea.

Με το όνομα Παναγία Αργοκοιλιώτισσα ή Παναγία η Αργοκοιλιώτισσα φέρεται ιερό εικόνισμα που ανευρέθηκε στην ορεινή Νάξο, στη θέση Αργοκοίλι, εξ ου και το προσωνύμιο, καθώς και το Μοναστήρι που έχει ανεγερθεί στο σημείο εύρεσης, το οποίο και καταλαμβάνει έκταση περίπου 25 στρεμμάτων.

Glaros (Γλάρος, "seagull") or Glaronisi (Γλαρονήσι) is an island that belongs to the Lesser Cyclades. It lies approximately 0.6 nautical miles (1.1 km) south of Koufonisi and is only about five hundred metres east of Kato Koufonisi. Glaros is extremely small, flat, uninhabited and nearly barren. This island can be visited from Koufonisi only with a special arrangement with any of the local boatsmen. There are around five small rocky islets off the east coast of Glaros.

Donoúsa (kreik. Δονούσα; myös Donoússa) on Kreikan kylä sekä samanniminen Náxoksen ja Pienten Kykladien kunnan kunnallisyksikkö (Δημοτική Ενότητα Δονούσης, Dimotikí Enótita Donoúsis) ja entinen itsenäinen kyläkunta. Se sijaitsee Náxoksen alueyksikössä Etelä-Egean saarten alueella. Koko kunnallisyksikön väkiluku on 167 ja varsinaisen Donoúsan kylän väkiluku 141 (vuonna 2011).

Το Ασπρονήσι ή Άσπρο είναι βραχονησίδα στη δυτική πλευρά της Νάξου στις Κυκλάδες η οποία βρίσκεται απέναντι από την παραλία της Πλάκας και του Μάραγκα.

The Church of Panagia Protothronos (Greek: Παναγία Πρωτόθρονος, "Panagia of the First Throne") is located in the village of Halki in Tragaia, in the interior of Naxos island in Greece. The church is dedicated to the Annunciation, and was probably an early Christian basilica, of which only the synthronon and the episcopal throne in the semi-circular sanctuary conch survive. In middle Byzantine times the building was converted into a transitional cross-in-square church. A domed narthex was later added, flanked by the chapel of Saint Akindynos to the north and a vaulted rectangular room to the south.

The Cave of Zas, or Cave of Zeus, is an ancient Greek cave located on Mt. Zas on the island of Naxos. The cave was occupied from the Late Neolithic to Early Cycladic III periods.

Mikri Vigla (Greek: Μικρή Βίγλα, "little lookout") is a small village on the Greek island of Naxos famed for its nearby beaches. It is located about 18 km (11 mi) south of the city of Naxos.

Η Αγία Τριάδα είναι η ενοριακή εκκλησία του χωριού Καλόξυλος της Νάξου. Είναι βασιλική με τρούλο, αλλά με αρχιτεκτονική που ξεχωρίζει από τη βυζαντινή. Η ανοικοδόμησή της ξεκίνησε το 1870 στη θέση παλαιότερης εκκλησίας και τα εγκαίνια έγιναν το 1880. Έχει μήκος 26 μ., μέγιστο πλάτος 16 μ. και μέγιστο ύψος στο καμπαναριό που είναι 17 μ.

Στην ενδοχώρα της Νάξου σε απόσταση 12χλμ. από την Χώρα του νησιού, δεσπόζει στον κάμπο της Αγιασσού ο Πύργος Μπαζαίου, πρώην μονή του Τιμίου Σταυρού. Είναι χτισμένος στους πρόποδες του όρους Προφήτης Ηλίας κοντά στα ερείπια ενός παλιότερου μοναστηριού, της Καλορίτσας (9ος αι.) και σε απόσταση ενός χιλιομέτρου περίπου από το χωριό Σαγκρί Νάξου. Λόγω της επιβλητικής μορφής και της θέσης του σε κομβικό σημείο της οδού που συνδέει την πόλη της Νάξου (Χώρα) με το Χαλκί Νάξου και την παραλία της Αγιασσού ο πύργος είναι από τα πλέον αναγνωρίσιμα μεταβυζαντινά μνημεία του νησιού και ιδιαίτερα δημοφιλής για τις πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι οποίες φιλοξενούνται στους χώρους του, κάθε καλοκαίρι.

Η μονή Φωτοδότη είναι μοναστήρι με τη μορφή πύργου το οποίο βρίσκεται κοντά στον Δανακό Νάξου. Η μονή χρονολογείται από τους βυζαντινούς χρόνους και οχυρώθηκε τον 15ο ή τον 16ο αιώνα. Είναι αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

Η Γραμβούσσα είναι ακατοίκητη νησίδα που βρίσκεται στη νήσο Αμοργό, πίσω από τον κόλπο της Καλοταρίτισσας, δεύτερη μεγαλύτερη βραχονησίδα της Αμοργού μετά τη Νικούρια. Βρίσκεται βόρεια του ακρωτηρίου Πόλου κι έχει περίμετρο 3 μίλια.

Ο Άγιος Ανδρέας είναι ακατοίκητη νησίδα των Κυκλάδων η οποία βρίσκεται στο σύμπλεγμα νησίδων νότια της Κέρου μαζί με την Πλακή, το Λουμπαρδιάρη, τον Λάζαρο, το Τσουλούφι και την Μεγάλη Πλάκα. Βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο του μικρού συμπλέγματος και είναι προσβάσιμος από ιστιοπλοϊκά σκάφη ή καΐκια, διαθέτει πανέμορφο βυθό, γαλαζοπράσινα νερά και μικρούς κόλπους. Αναφέρεται επίσημα το 2001 να προσαρτάται στην κοινότητα Κουφονησίων. Ανήκει στη δημοτική ενότητα Κουφονησίων του δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν κατοικείται.

Ο Λάζαρος είναι ακατοίκητη νησίδα των Κυκλάδων η οποία βρίσκεται στο σύμπλεγμα νησίδων νότια της Κέρου μαζί με την Πλακή, το Λουμπαρδιάρη, τον Άγιο Ανδρέα, το Τσουλούφι και την Μεγάλη Πλάκα. Είναι προσβάσιμος από ιστιοπλοϊκά σκάφη ή καΐκια και όλες τους διαθέτουν πανέμορφο βυθό, γαλαζοπράσινα νερά και μικρούς κόλπους. Αναφέρεται επίσημα το 2001 να προσαρτάται στην κοινότητα Κουφονησίων. Ανήκει στη δημοτική ενότητα Κουφονησίων του δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν κατοικείται.

Η Μεγάλη Πλάκα είναι ακατοίκητη νησίδα των Κυκλάδων η οποία βρίσκεται νότια της Κέρου μαζί με την Πλακή, το Λουμπαρδιάρη, τον Άγιο Ανδρέα, το Λάζαρο και το Τσουλούφι. Είναι προσβάσιμα από ιστιοπλοϊκά σκάφη ή καϊκια και όλα τους διαθέτουν πανέμορφο βυθό, γαλαζοπράσινα νερά και μικρούς κόλπους. Αναφέρεται επίσημα το 2001 να προσαρτάται στην κοινότητα Κουφονησίων. Ανήκει στη δημοτική ενότητα Κουφονησίων του δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν κατοικείται.

Η Πλακή ή το Πλακί είναι ακατοίκητη νησίδα των Κυκλάδων η οποία βρίσκεται νότια της Κέρου μαζί με τη Μεγάλη Πλάκα, το Λουμπαρδιάρη, τον Άγιο Ανδρέα, το Λάζαρο και το Τσουλούφι. Είναι προσβάσιμα από ιστιοπλοϊκά σκάφη ή καϊκια και όλα τους διαθέτουν πανέμορφο βυθό, γαλαζοπράσινα νερά και μικρούς κόλπους. Αναφέρεται επίσημα το 2001 να προσαρτάται στην κοινότητα Κουφονησίων. Ανήκει στη δημοτική ενότητα Κουφονησίων του δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν κατοικείται.

Το Τσουλούφι είναι ακατοίκητη νησίδα των Κυκλάδων η οποία βρίσκεται νότια της Κέρου μαζί με την Πλακή, το Λουμπαρδιάρη, τον Άγιο Ανδρέα, το Λάζαρο και την Μεγάλη Πλάκα. Είναι προσβάσιμα από ιστιοπλοϊκά σκάφη ή καϊκια και όλα τους διαθέτουν πανέμορφο βυθό, γαλαζοπράσινα νερά και μικρούς κόλπους. Αναφέρεται επίσημα το 2001 να προσαρτάται στην κοινότητα Κουφονησίων. Ανήκει στη δημοτική ενότητα Κουφονησίων του δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν κατοικείται.

Psili Ammos beach är en strand i Grekland. Den ligger i prefekturen Kykladerna och regionen Sydegeiska öarna, i den sydöstra delen av landet, 200 km sydost om huvudstaden Aten. Psili Ammos beach ligger på ön Naxos.

Óros Zévs är ett berg i Grekland. Det ligger i regionen Sydegeiska öarna, i den sydöstra delen av landet, 190 km sydost om huvudstaden Aten. Toppen på Óros Zévs är 985 meter över havet. Óros Zévs ligger på ön Naxos.

Minoa (Ancient Greek: Μινῴα, Μίνωα, or Μινυΐα) was an ancient town on the island of Amorgos. It was the birthplace of Simonides of Amorgos.

Amorgóksen arkeologinen museo (kreik. Αρχαιολογικό Μουσείο Αμοργού, Archaiologikó Mouseío Amorgoú) tai oikeammin Amorgóksen arkeologinen kokoelma (Αρχαιολογική Συλλογή Αμοργού, Archaiologikí Syllogí Amorgoú) on arkeologinen museo Amorgóksen kylässä eli Chórassa Amorgóksen saarella Kreikassa. Se esittelee saarelta löydettyä pääosin antiikin aikaista esineistöä.

Arcesine or Arkesine (Ancient Greek: Ἀρκεσίνη) was an ancient town on the island of Amorgos in the eastern Cyclades. It was one of the three main settlements on the island in antiquity.

Katapola is a small port village on the Greek island of Amorgos, the easternmost island of the Cyclades. It is located at the foot of a hill which was once the site of the ancient town of Minoa. The port can be reached by an eight-hour ferry journey from Athens. The population of Katapola community was 568 as of the 2021 Greek census.

Kalotaritissa Beach (Greek: Καλοταρίτισσα) is a sandy beach in the Greek island of Amorgos, accessible by car or public transport. The beach is sandy without tourist amenities except one small beach café and sunbeds for rent.

Irakleia or Heraklia (Greek: Ηρακλειά; Ancient Greek: Ἡράκλεια) is an island and a former community in the Cyclades, Greece. Since the 2011 local government reform it is part of the municipality Naxos and Lesser Cyclades, of which it is a municipal unit. Its population was officially 148 inhabitants at the 2021 census, and its land area 17.795 square kilometres (6.9 sq mi). It is a small island between the islands of Naxos and Ios. Close to Schoinoussa, Koufonisi, Donoussa, and Keros, together they form the Lesser Cyclades. The port is called Agios Georgios, while the "capital"/chora on the top of the island is called Panagia (Madonna). The biggest caves in the Cyclades are located on Irakleia. Irakleia can be reached by ferries from Athens, Naxos and Paros.

Η Οφειδούσσα είναι μία ακατοίκητη νησίδα των Κυκλάδων η οποία βρίσκεται νότια της Σχοινούσας. Η έκτασή της είναι 0,630 τ.χλμ.. Διοικητικά ανήκει στον Δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων.

Η Κλιδούρα είναι ακατοίκητη νησίδα στα ανατολικά των Κυκλάδων και συμπεριλαμβάνεται στις Μικρές Κυκλάδες. Βρίσκεται ανάμεσα στη Σχοινούσα (ΒΑ.) και το Κάτω Κουφονήσι (ΝΔ.). Αναφέρεται επίσημα το 2001 να προσαρτάται στην κοινότητα Σχοινούσσης. Διοικητικά ανήκει στη δημοτική ενότητα Σχοινούσσας του δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν κατοικείται.

Aspronísi (kreik. Ασπρονήσι) eli Ligári (Λιγάρι) on pieni Kreikan saari, joka kuuluu Kykladien saariryhmään ja tarkemmin Pieniin Kykladeihin, ja sijaitsee Schoinoúsan saaren itäpuolella. Saaren pinta-ala on noin 0,04 neliökilometriä ja se on asumaton (vuonna 2011). Hallinnollisesti Aspronísi kuuluu Náxoksen ja Pienten Kykladien kuntaan, Náxoksen alueyksikköön ja Etelä-Egean saarten alueeseen.

Apeiranthos or Aperathos (Greek: Απείρανθος or Απέραθος; local dialect: Απεράθου, Aperáthou) is a mountainous village on the island of Naxos in Greece. It is located 28 km (17 mi) north-east of the capital of the island, built on the foothill of mountain Fanari, on an altitude between 570 and 640 m. The similarities of the local dialect and traditions to those of mountainous Cretan villages has led some historians to the conclusion that Apeiranthos was built by Cretans during the 10th century. The first historical evidence regarding the existence of the village goes back to 1420, on a reference by the Italian traveler Cristoforo Buondelmonti on his book Liber insularum archipelagi (The Book of the Islands of the Archipelago).

Ο Απόλλωνας είναι παραλιακό χωριό στη βόρεια Νάξο, στον ομώνυμο όρμο, με 129 κατοίκους (απογραφή 2011). Διοικητικα υπάγεται στο δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων της Περιφερειακής Ενότητας Νάξου της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου (κατά το Σχέδιο Καλλικράτης).

Schoinoussa or Schinoussa (Greek: Σχοινούσσα pronounced [sçiˈnusa]; anciently Σχινοῦσσα) is an island and a former community in the Cyclades, Greece. Since the 2011 local government reform it is part of the municipality Naxos and Lesser Cyclades, of which it is a municipal unit. It lies south of the island of Naxos, in the Lesser Cyclades group, between the island communities of Irakleia and Koufonisia. The population was 229 inhabitants at the 2021 census. Its land area is 8.512 square kilometres (3.29 sq mi).

Donousa (Greek: Δονούσα, also Δενούσα Denousa), and sometimes spelled Donoussa, is an island and a former community in the Cyclades, Greece. Since the 2011 local government reform it is part of the municipality Naxos and Lesser Cyclades, of which it is a municipal unit. Donousa is the easternmost island of the Lesser Cyclades.

The Kouros of Apollonas, also called the Colossus of Dionysus, is a 10.7 metre tall unfinished statue of light grey Naxian marble with a weight of around 80 tonnes. It is located in an ancient quarry near Apollonas, a small town in the northern part of Naxos, one of the Cycladic Islands in the Aegean Sea. The statue is a kouros dating from Archaic period of Ancient Greece, around the turn of the seventh and sixth centuries BC.

Daskalio or Dhaskalio (Greek: Δασκαλιό) is a tiny, uninhabited Greek islet in the Cyclades just off the west coast of the larger island Keros, approximately 150 metres in diameter. Formerly, it was a promontory of Keros, but is now a tiny islet because of sea level rise.

Naxos and Lesser Cyclades (Greek: Νάξος και Μικρές Κυκλάδες) is a municipality in the Naxos regional unit, South Aegean region, Greece. The seat of the municipality is the town Naxos (city). The municipality consists of the Cycladic island of Naxos and the islands of the Lesser Cyclades: Donousa, Irakleia, Koufonisia, Schoinoussa and several smaller islands. The municipality has an area of 495.867 km².

Το Άνω Κουφονήσι (ή απλώς Κουφονήσι) είναι μικρό νησί των Κυκλάδων που βρίσκεται στο σύμπλεγμα των Μικρών Κυκλάδων, μεταξύ των νησιών Νάξου και Αμοργού. Έχει έκταση 5,77 τ.χλμ και πληθυσμό 366 κατοίκους, κύρια ασχολία των οποίων είναι η αλιεία και σε μικρότερο βαθμό η κτηνοτροφία (κυρίως αιγοπρόβατα). Επίσης ξεχωρίζουν οι 5 αξιόλογες παραλίες που υπάρχουν στο νησί, με ωραιότερες το Πορί και τον Φοίνικα. Ο οικισμός της Χώρας στη νοτιοδυτική ακτή του νησιού είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής. Το νησί γνωρίζει σημαντική τουριστική ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία. Υπάρχει και τον χειμώνα ακτοπλοϊκή σύνδεση με τον Πειραιά και τη Νάξο.

Το Κάτω Αντικέρι ή Δρίμα είναι νησίδα των Κυκλάδων. Η έκτασή του είναι 1,079 τ.χλμ.. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Αμοργού και χωρίζεται από το νησί Άνω Αντικέρι με έναν στενό πορθμό. Στην απογράφη του 2011, είχε πληθυσμό 2 ατόμων.

The Kouros of Flerio is 4.7 metre long statue (Kouros) of white Naxian marble, located in a village garden in Melanes, a small village on Naxos, one of the Cycladic islands, in Greece. A second, similar kouros is located in a quarry near Melanes. They each weigh between 5 and 7 tonnes. The largest kouros on Naxos at 10.45 metres long is the Kouros of Apollonas, which weighs 80 tonnes.

Koufonisia (Greek: Κουφονήσια) are a small island complex and a former community in the Cyclades, Greece. Since the 2011 local government reform it is part of the municipality Naxos and Lesser Cyclades, of which it is a municipal unit. The municipal unit has an area of 26.025 km².

Το Κάτω Κουφονήσι έχει έκταση 3,9 τ.χλμ και ανήκει στις Μικρές Κυκλάδες, και στην Κοινότητα Κουφονησίων. Βρίσκεται νότια του Άνω Κουφονησίου.

Οι Μέλανες είναι χωριό της πεδινής δυτικής Νάξου, σε υψόμετρο 110-160 μέτρων και 414 κατοίκους (απογραφή 2011). Απέχει 9χλμ από την Χώρα της Νάξου. Βρίσκεται σε παράκαμψη ενός χιλιομέτρου του οδικού άξονα Χώρας Νάξου - Κουρουνοχώρι - Κυνιδάρου και μεταξύ των χωριών Άγιος Θαλάλαιος και Κουρουνοχώρι. Είναι κτισμένο σε βορειοανατολική πλευρά λόφου απέναντι από τους Μύλους.

The Temple of Apollo, or Portara (Greek: Πορτάρα, meaning 'large door'), was an ancient Greek temple in Naxos, dedicated to the god Apollo. The temple was constructed in the 6th century BC by the tyrant Lygdamis.

Naxos Island National Airport is an airport in Naxos, Greece (IATA: JNX, ICAO: LGNX). It is located near Agios Prokopios, 3 km from Naxos City. The airport opened in 1992.

Archaeological Museum of Naxos (Greek: Αρχαιολογικό Μουσείο Νάξου) is a museum in Naxos, Greece.

Glynado (Greek: Γλυνάδο, also: Γλινάδο Glinado) is a community on the island of Naxos, in the Cyclades, Greece. Its population is 743 (2021 census) but increases in the summer months. Glynado's inhabitants mainly subside of farming in the fertile plain below the village, known as Leivadia, but have also ventured into hospitality services given its picturesque location sprawled out on a hilltop 8 kilometres (5.0 mi) from the Island's capital Chora. It belongs to the municipal unit of Naxos.

Koronos (Greek:(η) Κόρωνος) is one of the mountain villages on the Greek island of Naxos in the Cyclades group of islands. Situated in the northeast part of the island, Koronos lies on the northeast slopes of the Koronion Oros, the second tallest mountain on the island and has the second highest altitude of the villages at 630 meters above sea level. Along with Apeiranthos (T'aperathou) and Keramoti, Koronos belongs to the Smiridohoria or the emery-producing villages of Naxos.

Mesi (Greek: Μέση) is a mountain village on the island Naxos, Greece. It is part of the municipal unit Drymalia.

Ormos Egialis (Greek: Όρμος Αιγιάλης, pronounced [ˌormos eˈʝalis]) is also called Aegiali (Greek: Αιγιάλη, [eˈjali]) and is the second port of Amorgos. It is set in a large sweeping bay, providing a view from Tholaria and the Aegialis Hotel above. There are frequent ferries to and from Piraeus, as well as a daily ferry to Naxos.

Tholaria (Greek: Θολάρια, pronounced [θoˈlarʝa]) is a small village on the Greek island of Amorgos, situated on the hill, 3.5 kilometres north of the port of Ormos Aigialis.

Filoti (in Greek: Φιλώτι or Φιλότι; officially: Φιλότιον) is a semi-mountainous village of central Naxos, Greece, with a population of 1,617 residents (census 2021), located at the foot of Mt. Zas (1,004 m), at an altitude of 400 meters, about 18.2 kilometres (11.3 mi) from the city of Naxos. It is located on the slopes of two hills and consists of three settlements, Rachidi, Klefaros and Lioiri. Its stand out is the Orthodox church of Panagia Filotitissa that is dedicated to the Assumption of the Virgin, a basilica built in 1718 in the place of an old Byzantine church. The economy of the village is mainly based on livestock products, secondarily in agriculture and tourism. It has a Primary School (since 1838), a Professional High School, a Multipurpose Regional Doctor, a Citizen Service Center (KEP), a Post office, a dentist and a pharmacy.

Η Άνω Ποταμιά είναι χωριό της κεντρικής Νάξου, σε υψόμετρο 180-190 μέτρων και με 127 κατοίκους (απογραφή 2011). Η Άνω Ποταμιά αποτελεί τον ανατολικό οικισμό της Τοπικής Κοινότητας Ποταμιάς που συναποτελείται από τη Μέση Ποταμιά και τη Κάτω Ποταμιά σε διεύθυνση Ανατολή Δύση. Έχει χαρακτηριστεί από το 1978 παραδοσιακός οικισμός.

Ο Δαμαλάς είναι ένα μικρό ημιορεινό χωριό που βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο της νήσου Νάξου, σε υψόμετρο 290-305 μέτρων, με 32 κατοίκους (απογραφή 2011). Βρίσκεται δυτικά του Δαμαριώνα, στο διαμέρισμα του οποίου υπάγεται, στο Δήμο Δρυμαλίας. Συνδέεται οδικά με το Χαλκί (Τραγαία), και το Φιλώτι.

Ο Δαμαριώνας Νάξου είναι ένα ημιορεινό παραδοσιακό χωριό στο κέντρο της Νάξου και ένα από τα 38 χωριά και οικισμούς που υπάγονται στο Δήμο Δρυμαλίας. Είναι χτισμένος στους πρόποδες του βουνού Ράχη στην άκρη του λεκανοπέδιου της Τραγαίας και σε υψόμετρο 300-330 μέτρων. Απέχει 16 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της Νάξου, τη Χώρα. Στο διοικητικό διαμέρισμα του Δαμαριώνα υπάγονται επίσης τα χωριά Αγιασσός, Βουρβουριά, Δαμαλάς, και Πυργάκι. Οι οικισμοί Αγιασσός και Πυργάκι είναι υπήνεμοι, παραλιακοί, με μεγάλες ωραίες αμμουδιές και βρίσκονται νοτιοδυτικά του Δαμαριώνα σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το 1978.. Επίσης, ο Δαμαριώνας είναι ο τόπος καταγωγής του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ηλιουπόλεως και Θείρων κυρού Χρυσοστόμου Μαυρογιαννόπουλου(Οικουμενικό Πατριαρχείο) ο οποίος εκοιμήθη στις 13 Απριλίου του 2022 στην Αθήνα και ενταφιάστηκε εκεί.

Η Κάτω Ποταμιά είναι χωριό της κεντρικής Νάξου, σε υψόμετρο 80-110 μέτρων και με 99 κατοίκους (απογραφή 2011). Αποτελεί τον δυτικό οικισμό της Τοπικής Κοινότητας Ποταμιάς που συναποτελείται από τη Μέση Ποταμιά και τη Άνω Ποταμιά. Βρίσκεται στην ενδοχώρα του νησιού σε απόσταση 9 περίπου χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από την Χώρα. Έχει χαρακτηριστεί από το 1988 παραδοσιακός οικισμός.

Keramoti (Greek: Κεραμωτή) is a mountain village in the northeastern part of the island of Naxos in the Cyclades, Greece. Keramoti is part of the municipal unit of Drymalia. It is situated 2 km southwest of Koronos and 12 km east of Naxos town. Together with Apeiranthos, Koronos and Komiaki, it is the emery producing area of Naxos.

Moutsouna (in Greek: Μουτσούνα) is a small seaside village on the eastern coast of the island of Naxos, Greece. It has a relatively open bay and limited port facilities. It is located approximately 39 km from the capital of the island, and 11 km from the village of Apiranthos. Moutsouna has its own football team (Moutsouna fc).

Τα Νικούρια ή η Νικουριά είναι ακατοίκητη νησίδα των Κυκλάδων. Βρίσκεται απέναντι από τον όρμο της Αιγιάλης, σε μικρή απόσταση από τις ακτές της Αμοργού και την παραλία του Αγίου Παύλου. Έχει μήκος περίπου 4,5 χιλιόμετρα και πλάτος ένα. Στη Νικουριά υπάρχουν 3 παραλίες. Μία μεγάλη και δύο μικρότερες, όλες με άμμο και πέτρες. Διοικητικά υπάγεται στον δήμο Αμοργού.

Tripodes or Vivlos (Greek: Τρίποδες) is one of the largest villages located in southwestern Naxos. It is situated on the southwest beach road of the island, about 8 km from Chora and Plaka beach. The streets of the village are paved and narrow. The village has a population of over 800 permanent residents, making it one of the more populous villages in Naxos.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Απειράνθου είναι αρχαιολογικό μουσείο στο χωριό της Απειράνθου, στο νησί της Νάξου, στην Ελλάδα. Φιλοξενεί εκθέματα χρονολογούμενα από την προϊστορική περίοδο και την αρχαία περίοδο και τα οποία ανευρέθηκαν εντός των ορίων του χωριού, καθώς και της ευρύτερης περιοχής.

Τα Κατάπολα είναι το κύριο λιμάνι της Αμοργού. Τα Κατάπολα έχουν χαρακτηριστεί ως παραδοσιακός οικισμός, με παραδοσιακή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, τα Κατάπολα έχουν 134 κατοίκους. Τα Κατάπολα βρίσκονται στο βάθος ενός κόλπου, ο οποίος σχηματίζει ένα φυσικό λιμάνι. Στην αρχαιότητα στο λόφο νότια των Καταπόλων βρισκόταν η Αρχαία Μινώα, μια από τις τρεις πόλεις της αρχαίας Αμοργού. Τα Κατάπολα διαθέτουν ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβέρνες.

Η Χώρα Αμοργού (ή Αμοργός) είναι χωριό και πρωτεύουσα της Αμοργού. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 441 κατοίκους και είναι ο μεγαλύτερος οικισμός του νησιού. Είναι κτισμένη στην ενδοχώρα της Αμοργού, σε υψόμετρο 350 μέτρων, κοντά στο κέντρο του νησιού. Η Χώρα αποτελεί διατηρητεό οικισμό, με τα λευκά κυκλαδίτικα σπίτια, στενά σοκάκια και εκκλησίες. Περιβάλλει το κάστρο, το οποίο κατασκευάστηκε τον 13ο αιώνα. Απέχει από τα Κατάπολα, το ένα από τα λιμάνια του νησιού, 5 χιλιόμετρα.

Η Παναγία η Δροσιανή είναι ένα ιστορικό Βυζαντινό μοναστήρι, στη βόρεια άκρη της κοιλάδας της Δρυμαλίας, νότια του χωριού Μονή στη Νάξο και δίπλα από το κοινοτικό κοιμητήριο (νεκροταφείο), που είναι από τα αρχαιότερα των Βαλκανίων (4ος ή 6ος αιώνας).

Ο Πύργος Αγιάς είναι πύργος ο οποίος πιθανόν κτίστηκε τον 17ο αιώνα στις βόρειες ακτές της Νάξου, σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, και με πανοραμική θέα. Είναι από τους λίγους πύργους της Νάξου που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα. Ο πύργος βρίσκεται περίπου 6 χιλιόμετρα βόρεια της Χώρας της Νάξου και κοντά στην μονή Αγιάς και την Αγιά Κωμιακής. Ο πύργος πιθανόν ανήκε στην οικογένεια Κόκκοι και αργότερα αποκτήθηκε από τους Σπανούς και τους Παραρά. Ο πύργος υπέστη ζημιές από πυρκαγιά το 1992.

Η Αγία Άννα είναι χωριό της δημοτικής κοινότητας Αγίου Αρσενίου, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Νάξου, του δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, της περιφερειακής ενότητας Νάξου, στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Πρίν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Νάξου του νομού Κυκλάδων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.

Ο Άγιος Αρσένιος ή κατά τους ντόπιους Αγερσανί, είναι το μεγαλύτερο χωριό της πεδινής δυτικής Νάξου σε πληθυσμό και έκταση και από τα μεγαλύτερα του νησιού. Βρίσκεται σε υψόμετρο 40-70 μέτρων και απέχει περίπου 7 χλμ από την Χώρα της Νάξου. Το 1952 αριθμούσε περίπου 900 κατοίκους. Κατά την απογραφή του 2011 οι κάτοικοι ήταν 717.

Agios Prokopios (Greek: Άγιος Προκόπιος) is a seaside village on the island of Naxos, Greece. It is known for its beaches on the Aegean and is a favorite tourist attraction.

Το Κουρουνοχώρι είναι χωριό της πεδινής δυτικής Νάξου σε υψόμετρο 130-170 μέτρων και έχει 105 κατοίκους (απογραφή 2011). Βρίσκεται επί του οδικού άξονα Χώρας Νάξου - Κυνιδάρου και μεταξύ των χωριών Μέλανες και Μύλους. Είναι κτισμένο σε πλευρά λόφου απέναντι από τους Μύλους.Κυρίαρχη θέση κρατεί ο Ενετικός Πύργος, το αρχοντικό των Μαυρογέννηδων, το μαρμάρινο τραπέζι με τη χαραγμένη αφιέρωση του Βασιλιά Όθωνα τα καταπράσινα περιβόλια με τα τρεχούμενα νερά και ο Ναός του Σωτήρος.  Το Κουρουνοχώρι όπως και οι Μέλανες στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μαζί και με τ΄ άλλα γύρω χωριά ήταν αγροτικοί τροφοδότες των ορεινών χωριών της Νάξου και κυρίως του Κυνιδάρου, της Κεραμωτής και της Κορώνου. Ο ιερός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Το 1983 ιδρύθηκε ένας κοινός πολιτιστικός σύλλογος με το χωριό Μύλοι που φέρει το όνομα "Μορφωτικός και Εξωραϊστικός σύλλογος Κουρουνοχωρίου Μύλων Νάξου. Σήμερα το Κουρουνοχώρι υπάγεται στο Δημοτικό διαμέρισμα των Μελάνων του Δήμου Νάξου. Έχει χαρακτηριστεί από το 1988 παραδοσιακός οικισμός.

Το Τσικαλαριό είναι ένα χωριό που απέχει 9 χιλιόμετρα από την Χώρα της Νάξου. Βρίσκεται μεταξύ Χαλκίου και Ποταμιάς. Το όνομα του προέρχεται από την αρχαία λέξη "τσικάλι" (τσικάλι, τσουκάλι) που σημαίνει "πήλινο σκεύος". To Τσικαλαριό μαζί με το Χείμαρρο αποτελούν τη Ζωοδόχος Πηγή Νάξου.

Ο δήμος Αμοργού περιλαμβάνει το νησί της Αμοργού και τις γύρω νησίδες. Αναλυτικά οι οικισμοί και οι νησίδες που αποτελούν τον δήμο Αμοργού (σε παρένθεση ο πληθυσμός τους σύμφωνα με την απογραφή 2021):

Το Μεγάλο Βιόκαστρο είναι βραχονησίδα του Αιγαίου στην ανατολική πλευρά της Αμοργού των Κυκλάδων. Βρίσκεται κάτω και νότια από το μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας και προς τη νότια άκρη του κόλπου της Αγίας Άννας, ενώ το Μικρό Βιόκαστρο προς τη βόρια. Το υπέδαφος του είναι από ασβεστόλιθο, το ύψος του τουλάχιστον 35 μέτρα, η περίμετρός του 0,73 χλμ. και η έκταση 0,02 τ. χλμ. Η νησίδα, όπως και το βορειοανατολικό τμήμα της Αμοργού, συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα Natura 2000 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρώντας την σημαντικό βιότοπο ανενόχλητο από την ανθρώπινη παρουσία και έχει κηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας για το είδος: Αιγαιογλάρος (Larus audouinii). Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι και σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης διοικητικά ανήκει στη τοπική κοινότητα Αμοργού που υπάγεται στο Δήμο Αμοργού.

Το Μικρό Βιόκαστρο είναι βραχονησίδα του Αιγαίου στην ανατολική πλευρά της Αμοργού των Κυκλάδων. Βρίσκεται κάτω και ανατολικά από το μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας και προς τη βορινή άκρη του κόλπο της Αγίας Άννας, ενώ το Μεγάλο Βιόκαστρο προς τη νότια. Η νησίδα συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα Natura 2000 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρώντας την σημαντικό βιότοπο ανενόχλητο από την ανθρώπινη παρουσία και έχει κηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας για το είδος: Αιγαιογλάρος (Larus audouinii). Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 δεν υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι και σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης διοικητικά ανήκει στη τοπική κοινότητα Αμοργού που υπάγεται στο Δήμο Αμοργού.